Ouderen en digitale spulletjes

Mijn moeder moest een nieuw hoortoestel hebben. Het apparaat was inmiddels een jaar of 8 oud en de oorstukjes waren ook aan vervanging toe. Tot nu toe had ze steeds analoge hoortoestellen gedragen, maar die tijd is voorbij. Digitaal is beter, altijd beter. Of toch niet?

Mijn moeder (en ik ook trouwens) zijn opgegroeid met draaiknoppen, toetsen en schakelaars. Een schakelaar betekende aan of uit, een draaiknop draaide je op de gewenste stand of gewoon linksom of rechtsom zoals bij een volumeknop of bij oude radio’s om bij de gewenste zender te komen. Vaak hadden die zo’n mooie grote verlichte plaat met de namen van de zenders of steden in Europa. Tegenwoordig is echter alles digitaal, en digitaal betekent oneindig veel (instel)mogelijkheden, en om al die instellingen ’toegankelijk’ te maken zitten meerdere instellingen onder één toets of je bereikt ze via toetscombinaties die je onmogelijk allemaal kunt onthouden. Een gebruiksaanwijzing was vroeger niet persé nodig, bij een digitaal apparaat ontkom je er niet aan.

Dat mijn moeder – bij gebrek aan analoge toestellen – nu toch over moest stappen op een digitaal hoortoestel had 2 nadelen. De eerste is dat ze erg moest wennen aan het geluid. Analoog betekende dat het inkomende geluid versterkt werd, misschien hoogstens gebruikmakend van een of ander filter om vervormingen tegen te gaan, maar verder was het geluid zoals het is: analoog. Het tweede nadeel zijn de knopjes. Mijn moeder was gewend om met een wieltje het geluid harder en zachter te zetten. Simpel, duidelijk en direct. Het wieltje heeft plaatsgemaakt voor 2 hele kleine knopjes die ook nog eens heel erg dicht bij elkaar zitten zodat ze met haar oude vingers,waarvan de huid inmiddels verhard is door het jarenlang prikken (diabetes), maar met moeite te vinden zijn. Een druk op een van beide knopjes en het geluid wordt per keer drukken 3dB harder of zachter. Onderaan het toestel zit dan nog een extra knopje waar eerst alleen maar een schakelaartje zat waarmee je de ringleiding aan of uit kon zetten. Nu werkt het als volgt: drukken en je hoort 1 piepje betekent ringleiding, nog een keer drukken en je hoort 2 piepjes betekent ringleiding plus omgevingsgeluid, nog een keer drukken betekent ringleiding uit. Nog een keer drukken en je hoort weer één piep en dat is dus weer de ringleiding.

Als oudere moet je hier maar aan zien te wennen, Horendol werd ze er in het begin van, en nu, een paar maanden verder, neemt ze nog steeds de telefoon op met de woorden ‘Wacht even, even kijken of ik het nu goed heb’, en vervolgens hoor ik allerlei piepjes. En ik begrijp haar wel. Toen ik met haar in de hoorwinkel was gingen de haren van mijn nek ook overeind staan toen ik die knopjes zag. Zelfs niet gebruiksvriendelijk voor iemand die bekend is met digitale apparatuur zoals ik. Digitaal mag dan wel meer kunnen, heeft meer mogelijkheden tot instellen en meer functies, over de bediening, het gebruikgsemak, afgesteld op MENSEN, wordt nog veel te weinig nagedacht.

Oticon hoortoestel