Op is op

Mensen willen altijd meer. Een grotere auto, een groter huis, een hoger salaris. Meer kennis, meer macht, meer omzet. Als het maar meer is of hoger of verder. Het lijkt wel iets dat in onze genen zit, ontstaan in de oertijd toen meer en verder onze overlevingskansen vergrootte. Nu lijkt het eerder onze ondergang te worden. Terwijl sommigen zich grote zorgen maken over klimaatverandering, zie je op tv juist blije gezichten bij bedrijven die dankzij het weer van de afgelopen weken het ene omzetrecord na het andere behalen. Producenten van airco’s en ventilatoren bijvoorbeeld of die van ijsjes, frisdranken en bier. Zij zullen zeggen dat ze een fantastisch jaar achter de rug hebben en dat we wat hun betreft ieder jaar wel zo’n zomer mogen krijgen. Dat zullen ook de fanatieke barbecuers zeggen en de supermarkten en boeren die hen van vlees blijven voorzien. De pret kan niet op, en dat is toch waarom het gaat in een mensenleven.

Onze honger naar meer lijkt niet op te kunnen, terwijl het meest verstandige dat we nu zouden kunnen doen is stoppen en alles onder de loep nemen. Wat doet iets met ons en de omgeving, en hebben we iets nog wel nodig. Wat zijn de echte kosten en baten voor ons als mens en voor de natuur en de dieren, voor de Aarde als geheel. We noemen de Aarde niet voor niets Moeder Aarde. Het is de basis van ons bestaan. Ze geeft ons alles wat we nodig hebben. Grondstoffen, voedsel en water. En niet te vergeten ruimte. En toch behandelen we haar als een stuk vuil. Het spreekwoord luidt ‘Bijt niet de hand die je voedt’, maar de mens doet niet anders. En op een bepaald moment zal die hand zich terugtrekken en zeggen ‘Op is op’. Wat zullen we dan huilen.

Het lijkt wel alsof we niet anders meer kunnen. Misschien zijn we net als lang geleden nog steeds bezig om onze ’tekorten’ aan te vullen, of ervoor te zorgen dat er geen tekorten meer zullen onstaan. Dat betekent bunkeren, hamsteren, (af)pakken wat je kunt. Verslaafd aan meer, steeds meer. En misschien is onze ontwikkeling ook wel veel te snel verlopen. In een paar duizend jaar tijd van kamelen en paard en wagen naar supercomputers en genenmanipulatie is niet niks. Spreekwoorden genoeg die ons altijd al hebben gewaarschuwd voor de gevolgen, zoals haastige spoed is zelden goed, de eerste zal de laatste zijn, en als het kalf verdronken is dempt men de put. En op is op.

Een kleurloos blad op geel en verdort gras, zomer 2018